Todd Boehly va «Chelsi»: muvaffaqiyatsizlik tarixi
Todd Bouli «Chelsi»dagi faoliyatini yakunladi. U klubni qanday boshqargani va nima uchun bu loyiha muvaffaqiyatsizlikka uchragani haqida batafsil.
Todd Bouli – endilikda «Chelsi» egasi emas. U «Stemford Brij»ga pul va ambitsiyalar bilan kelgan edi, biroq ortidan rekord darajadagi zararlar, Yevropadagi eng qimmat tarkib va eski stadionni qoldirdi. To'rt yil ichida Bouli Angliyaning eng barqaror futbol brendlaridan birini asosiy tryuklar futbol maydonida emas, balki buxgalteriyada amalga oshiriladigan klubga aylantirdi.
1-qism. Eng yaxshi o'yinchilar portfeli yoki «futbolchini nima yaxshi qilishini bilmayman»
● Bouli o'z uslubini darhol ko'rsatdi. «Chelsi» futbol boshqaruvchisini emas, balki beysbol bozori tushunchasi avtomatik tarzda futbolga ham ko'chadi deb o'ylagan investitsiya bankirini oldi.
● Masalan, u Shimoliy Amerika ligalari namunasida APL yulduzlari o'yinini o'tkazishni, 4-4-3 sxemasini (ya'ni o'n bir nafar maydon o'yinchisi bilan), shuningdek, yoshlarga tayangan klubga 37 yoshli Krishtianu Ronalduni olib kelishni qat'iyat bilan taklif qildi.
● Aynan «Chelsi» transferlari Boulining futbol haqiqatidan qanchalik yiroqligini ko'rsatdi.
«Biz klubni shunday sharoitda qabul qildikki, butun boshqaruv jamoasi shunchaki ketib qoldi. Men butun yoz davomida sport direktori vazifasini bajaruvchi lavozimida qolib ketdim va futbolchini nima yaxshi qilishini tushunmasdim. Ammo agar Mark Kukurelyani «Man Siti» xohlasa, demak men ham xohlayman, deb o'yladim. Hammasi shunchalik oddiy edi», – deb tushuntirgan edi Bouli.
● «Butun boshqaruv jamoasi shunchaki ketib qoldi» – bu shunchaki gap. Marina Granovskaya va Petr Chexni amerikaliklarning o'zlari chetlatishdi. O'z tan olishicha, yaxshi futbolchini yomondan ajrata olmaydigan odam muzokara stolida agentlar bilan yolg'iz qoldi.
● Bouli davridagi o'sha birinchi yozgi xaridlardan (250 million funtdan ortiq) bugungi kunda deyarli hech kim qolmadi (faqat Uesli Fofana).
● 2023-yil yanvaridan boshlab «Chelsi»da Pol Uinstenli va Lorens Styuart boshchiligidagi sport departamenti paydo bo'ldi. Bouli jamoatchilik oldidagi yuz va asosiy yangiliklar manbai bo'lib qoldi, ammo transfer qarorlari tobora tez-tez u siz qabul qilina boshladi. To'g'ri, omma va OAV uchun u sodir bo'layotgan ishlar uchun javobgar bo'lib qoldi. Shubhasiz, bejiz emas – umumiy transfer strategiyasini aynan u belgilab bergan edi.
«Biz pul sarflamayapmiz, biz uni investitsiya qilyapmiz. Shuning uchun sotib olayotganimizda, biz shunchaki egalik qilish qiymati haqida o'ylaymiz», – deb aniq tushuntirgan edi Bouli 2024-yil may oyida Qatar iqtisodiy forumida.
● Egalik qilish qiymati – bu aktivlarni boshqarishdagi atama bo'lib, portfeldagi pozitsiyani ushlab turish xarajatlarini anglatadi. «Chelsi» egasi tirik futbolchilarni sotib olishni aynan shunday ta'riflagan.
«Biz eng yuqori darajada maksimal uzoq vaqt davomida o'ynay oladigan o'yinchilarning eng yaxshi portfelini yig'ishga harakat qilyapmiz», – deb quruq tushuntirgan edi Bouli 2025-yil may oyida o'tkazilgan xuddi shunday forumda.
● Jamoani emas. Portfelni. Faqat biznes, shaxsiy hech narsa yo'q.
● Mantiq haqiqatan ham futbolga emas, balki investitsiya-portfelga xos edi: istiqbolli aktivlarni sotib olish, qiymat o'sishini kutish, sotish. To'g'ri, bu muvaffaqiyatga olib kelmadi (hozircha?): Bouli davrida «Chelsi» 1,89 milliard funtga (2,19 milliard yevro) 67 nafar futbolchini sotib oldi, 1,21 milliard funtga (1,41 milliard yevro) 65 nafarini sotdi. Bir milliard funtdan ortiq mablag' 24 yoshgacha bo'lgan futbolchilarga sarflandi – bu APL top-6 klublarining qolgan barchasidan ko'proq.
● Futbolni tushunmagan Bouli o'zi tushunadigan ish bilan – hisobotlarni manipulyatsiya qilish bilan shug'ullandi. Tan olish kerakki, Todd Yevropa moliyaviy feyr-pleyni mohirlik bilan buzdi.